چۆن لە مسته‌فا كازمی تێگەیشتین ؟ ‌

كازمی.. خولانه‌وه‌ لە ناو ستراكتۆری كۆن و كۆنزەرڤاتیڤی شیعەدا

ماڵپه‌ری پۆله‌تیك 2020.10.12 10:13 PM
3775 جار خوێندراوەتەوە

ماڵپه‌ری پۆله‌تیك

میدیایه‌كی بابه‌تیی بێلایه‌نه‌

ئاسۆ عه‌بدولـله‌تیف

ئەو بیرۆكەیە بەتەواوی جێگیر بوو كە گۆڕینی مۆدێلی حوكمرانی لە عێراق ئەوەندە ئاسان نییە كاراكتەرێك بە تەنها خۆی لە ئەستانەی بدات، ئەوەی گۆراوە تەنها تەكنیكی حوكمرانی و هەندێك میكانیزمی شكڵی بوە لە بەرێوەبردنی عێراقدا، نەك بیركردنەوەو مۆراڵی ناوەوەی گوتاری زاڵی شۆڤێنیزمی عەرەبی و دیسكۆرسی مەزهەبی، دەسەڵاتی سوننەگەراش، پێش ویلایەتی مەرجەعیەت لە عێراق بەهەمان ئالیەت عێراقیان بەرێوەدەبرد بەناوی ناسیۆنالیزم و سۆسیالیزم و هاوبەشیكردن و یەكسانی، بەڵام هێشتا نەیانتوانی پایەكانی ئەو دەوڵەتە راگرن چونكە لە بنەرەتدا عێراق خاوەنی حەزارەت و كەلتوری حوكمرانی نییە، بۆیە ئەوەی ئێستا دەگوزەرێت لە بەردەم حكومەتی كاربەرێكەر و نوخبەی سیاسی دەوری بەرێز مستەفا كازمی، پەیوەندی بەو پێشینە مێژوویی و كۆنكرێتیەی عێراقەوە هەیە كە ئاسان نییە دەستكاریكردنی، عێراق یان ناگۆرێت یان دەبێت هەمووی پێكەوە بگۆرێت و هەڵتەكێ و دەستكاری ستراكتۆر و بناغەكەی بكەیت و یاسای فیدراڵیزمی بە شێوەی دەستووریی بەسەردا جێبەجێ بكەیت، ئەمەش ئیرادەیەكی نێودەوڵەتی دەوێت و بە كاراكتەری ناوخۆیی ناكرێت.
ئەوانەی كەوتنە ناو موغازەلەی مستەفا كازمی و خێرا پەنجەی رازیی بوون و بەیعەتیان بە ئەجێنداكەی دا، بە هەڵەدا چوون كە وایان زانی ئەمریكا وەك حاكمی ریفۆرمخواز و دەستكراوە و كاراكتەری نەمبەر وەنی خۆی دایناوە لە بەغدا بۆ راماڵینی میلیشیاتی حەشد و رێككردنەوەی باری لاری عێراق و نەهێشتنی گەندەڵی،  لەوە حاڵی نەبوون كازمی پەروەردەی چ كەلتور و جیهانبینیەكەو  هەر خودی خۆی سەر بە كام مەدرەسەی بەرێوەبردن و مەزهەبگەرایە و ئەگەر تەوافوقاتی گروپگەلی شیعی نەبوایە لە بنەرەتدا نەئەچوە سەری سەرەوەی هەرەمەكە.

 گۆڕینی مۆدێلی حوكمرانی لە عێراق ئەوەندە ئاسان نییە كاراكتەرێك بە تەنها خۆی لە ئەستانەی بدات


لەم دۆخەی پاشەكشەی باڵوێزخانەی ئەمریكا و هاتنە سەرخەتی ئێران و هەرەشەكانی حەشدی شەعبی و حیزبوڵا و بزاڤی نوجەبا و تەنانەت مالیكی،  كازمی و تیمەكەی هیچ تەرح و جیهانبینی و ئیزافەیەكی نوێیان نییە بە ئاراستەی چارەسەركردن و ناشیەوێت عێراقیەكان وا تێبگەیەنێت كە هیچ دەسەڵاتێكی نییە، لەكاتێكدا لەناو هەمان ستراكتۆری كۆن و كۆنزەرڤاتیڤی شیعەكانی عێراقدا دەخولێتەوە و ناشتوانێت تەجاوزی عەقڵی پۆپۆلیستیانەی ئەم نەوە تازەیەی شیعەكانیش بكات، هەندێكیش خەونی شۆڕش و گۆرانكارییان پێوە هەڵواسیبوو، كەواتە هەر بكەرێكی تازە، دەبێت وەك ئاكتەرێكی سیاسی و موتیع و پەیوەست بە هاوكێشە نەگۆرەكەی ئەمریكا ئێرانەوە، مامەڵەی لەتەك بكەین و لە سیاق و فۆرمی خۆیدا، چونكە گەورەكردن و بە كاریزماكردنی بۆ عێراقیەكان و كورد دەرەنجامێكی باش نادات بە دەستەوە، هەر ئەو بە كاریزماكردنە ساختەیەش بووە سەدەیەكە عێراقی دوچاریی وەستان و چەقبەستوویی سیاسی و فیكریی و عیمرانی كردۆتەوە.

ەو گەمەیەی ئێستای كازمی  هیچ بەدەر نییە لە گەمە گەورەكەی شیعە لە عێراق

بەتایبەتی مستەفا كازمی پیاوی پرۆژەی گەورە و ستراتیژیی قوڵ و دوورمەودا نییە، تەنها بكەر و جێبەجێكاری پرۆژەی ئەوانیترە و بكەری دونیابینیەكی كوشندەی ناو ماكینەی تائیفەگەریی شەقامی عێراقیەكانە و ناتوانێت بەبێ ئەوانیتر بڕیاری یەكلاكەرەوە بدات، دەركەوت لۆبیست و پشتگیریكارەكانی كازمی پشتگیریكاری پراگماتی پرۆژەكانی خۆیان بوون، ئەوانەی كە پێگە و بەرژەوەندیەكانیان لە مەترسیدایە و كازمی وەك چەتری پاراستنی ئەو بەرژەوەندیانە بەكاردەهێنن بۆ خۆیان و ئەمەش لە باشترین پێناسەدا دەكرێت پێیان بوترێت ڤایرۆسەكانی ناو هەناسەكانی كازمی،  هەندێك بۆ پۆستی گەورە و هەندێك بۆ مانەوەی لە پۆستی خۆی بەكارییان هێنا و هەناسەسواریان كرد بەتایبەتی حیزبە ئایدۆلۆژیستە گەورەكان، بۆ نمونە سەرۆكایەتی كۆمار هەروا بە ئاسانی پشتگیریی لە كازمی ناكات بۆ هەڵبژاردنی پێشوەخت كە پێشێلی دەستوریشی كرد بە دیاریكردنی وادەی هەڵبژاردن بەبێ گەرانەوەی بۆ رەزامەندی سەرۆكایەتی كۆمار، ئەگەر كازمی بۆ خولی ئایندە بەڵێنی گەورەی بە سەرۆك كۆمار نەدابێت ئەمە چۆن بێدەنگی لێدەكرێت، یان قەوارەی سائیرونی موقتەدا سەدر بە ئاسانی پشتگیری كازمی ناكات ئەگەر لە بەرژەوەندی سەدریەكان یاسای هەڵبژاردن و فرە بازنەیی نەخەنە دەنگدانەوە بۆ مانەوەی خۆیان، تەنانەت سوننەكان خەریكی وەدەستخستنی پشكی گەورە بوون لەم گەمەیە بۆ ئەوەی لە نەخشەی سیاسی داهاتوو ئەكتەری بەهێزبن و بۆ ئەم مەبەستەش حەلبوسی سەرۆكی پەرلەمان لەو گەمەیەدا بوو.

عێراق یان ناگۆرێت یان دەبێت هەمووی پێكەوە بگۆڕێت و هەڵتەكێ و دەستكاری ستراكتۆر و بناغەكەی بكرێت


پرسێك هەیە گرنگە رای گشتی بیزانێت، لە سەرەتای هێنانە پێشەوەی ئەم كاراكتەرە بۆ ناو دەزگایەكی هەستیاری وەك موخابەرات و هەواڵگریی، بە پاڵاوتنێكی نهێنی و نایاسایی هات بەبێ ئیستیحقاق و تەنانەت بە ناو فلتەرو بیركردنەوەی شیعەدا تێپەریوە نەك بەهۆی لێهاتووی و جەسارەتەوە، كەچی كوتلە و قەوارە قورسەكانی پەرلەمان بە كوردیشەوە وەك كاراكتەرێكی مەدەنی و لیبراڵ  وێنایان دەكرد و  لە بێكەسیدا وەك رزگاركەر و ریفۆرمخوازێك هێنایان و ناساندیان بە شاقامی نارازی عێراقی، وەلێ بەو چەند مانگە كەمە زۆرێك لەو پێشبینیانە دەركەوت سەرچیخ چوون و خوێندنەوەكان هەڵەبوون.
كاتی خۆشی وتمان كازمی ئەركدار كراوە بۆ كاری گەورە و كۆدی پەیوەندییە بۆ "ئەمریكا ئێران" بەتایبەتی دوای كوشتنی قاسم سولەیمانی و مەهدی موهەندیس عێراق ئاتاجی بە پیاوی ئەمنی و ئیستیخباراتیی بوو، نەك تەكنۆكرات و لیبراڵ، تەنانەت بۆ گفتوگۆی ئەمریكا ئێران ئەم تەرزە گرنگترە بۆ هەردوو دەوڵەت بۆ ئەوەی گەمەكەی پێ تەواو بكەن، ئەو گەمەیەی ئێستای كازمی  هیچ بەدەر نییە لە گەمە گەورەكەی شیعە لە عێراق بۆ ئەوەی تۆزی سەر  شانی خۆی بتەكێنێت و بێ زیان دەرچێت لەو هەموو گەندەڵی و ماڵوێرانی و بیزنسە رەشەی كە بە نەوتەوە دەیكەن و عێراقی دوچاری قەرزداریی كردەوە، ئێستاش بۆ ئەوەی كێرڤی دەنگەكانی ترەمپ هەڵكشێنن بۆ سەرەوە بەرامبەر جۆبایدنی كاندیدی دیموكراتیەكان، خەریكی ئەم سەوداگەریە تازەیەن كە هەموو ئەمانە كۆمەڵێك ئەگەری مەترسیدارن بۆ توندبوونەوەی هەناسەسواریی كازمی و بەرتەسككردنەوەی چالاكیەكانی  كە بە ئاسانی نەتوانێت خۆی لێ قوتار بكات.


دوایین بابەت

زۆرترین خوێندراو

  • ڕۆژ
  • هەفتە
  • مانگ