ڕۆڵی موخابه‌راتی ناوچه‌یی له‌ ناو هه‌ردوو به‌ره‌كه‌دا

بەرەی ڕیفراندۆم و بەرەی نەخێر.. بۆچی هێڵی سێیەم دروست نەبوو؟

ماڵپه‌ری پۆله‌تیك 2020.09.25 07:47 PM
227 جار خوێندراوەتەوە

ماڵپه‌ری پۆله‌تیك

میدیایه‌كی بابه‌تیی بێلایه‌نه‌

د.ئارام ڕه‌فعه‌ت

ریفراندۆم بە کارەسات تەواو بوو. سەرانی ریفراندۆم بەرپرسی سەرەکی ئەو کارەساتەن، بەڵام هەموو تاوانی ئەم کارەساتە ناکەوێتە ئەستۆی ئەوان، هەموو ئەو هێز و لایەن و کەسایەتییانەش بەرپرسییارێتییان دەکەوێتە ئەستۆ کە ئامادەیی ئەوەیان تێدا نەبوو لە نێوان بەرەی رەیفراندۆم و بەرەی "نەخێر" ئەلتەرناتیڤ یان هێڵی سێیەم هەڵبژێرن.
بەندە، یەکێک بووم لەو تاک و تەرا نوسەرانەی کە لە نێوان هەردوو بەرە کارەساتئامێزەکەدا کۆششێکی زۆرم کرد بۆ دروستبوونی هێڵی سێیەم. بۆ ئەو مەبەستە هانام بۆ هەریەک لە گۆڕان و پەکەکە برد. بەڵام هیچ کام لەم دوو بەرەیە نەهاتنە مەیدان و پاسیڤ و پاشکۆ مانەوە.
سەرەنجام دونیای ئێمە بەسەر هەردوو بەرە کارەساتئامێزەکەی ڕیفراندۆم و نەخێرچییەکاندا دابەش بوو.
پرسیارە سەرەکییەکە ئەوەیە بۆچی هێڵی سێیەم دروست نەبوو؟
وەڵامی ئەم پرسیارە ئاسان نییە و زیاتر توێژینەوەیەکی فراوان دەرەقەتی ئەم پرسیارە دێت. بەڵام لێرەدا دەکرێت چەند سەر چیخێکی خێرا بخرێتە روو:
یەکەم:
نەبوونی هێزێکی نیشتیمانی، کە سەربەخۆیی، وەک دوا ستراتیژ و دوا ئامانجی خۆی تەبەننی کردبێت و بەشێکی ئینێرژی و کار و خەباتی بۆ ئەو ئامانجە ستراتیژییە کەناڵیزە بکات.


دووەم:
زاڵبوونی هەردوو بەرەی ریفراندۆم و نەخێر، هەردوو لایەن دەزگای میدیایی و حیزبی و مرۆیی گەورەیان بۆ قۆرخکردنی فەزای گشتی کوردستان خستبووە گەڕ.
سێیەم:
رۆڵی هێزە هەرێمییەکان لەرێی دەزگا موخابەراتییەکاندا، هەڵبەت لە پشت پەردەوە و بە ناراستەوخۆ ئیدارەی هەردوو کەمپینی بەڵێ و نەخێرییان دەکرد و بەمجۆرە رۆڵێکی گرنگیان هەبوو لە قۆرغکردنی فەزای کوردی بۆ هەردوو بەرەی بەڵێ و نەخێر. موخابەراتی تورکی، لەرێی پەیامی چەواشەکارانە و بەلارێدا بردن تەقوییەی بەرەی ریفراندۆم و ئیتیلاعاتی ئێرانی و موخابەراتی عێڕاقیش لەرێی کەس و لایەنە جۆراوجۆرەکانەوە خزابوونە ناو بەرەی نەخێر.
چوارەم:
زاڵبوونی پۆپۆلیزم بەهەردوو رەهەندی زاڵکردنی گوتار و رێگا چارە ساکار و رادیکاڵەکانییان لە لایەک و لە لایەکی تریش لەقاڵبدان و تەخوینکردنی هەموو دەنگێکی نارازی و دەستبردن بۆ تیرۆری کەسایەتی. ئەمەش وایکرد کە بوارێک بۆ ئەقڵانییەت و بیرکردنەوەی واقیعی و نیشتیمانی نەمێنێت.


پێنجەم:
نەبوونی نوخبە و توێژی رۆشنبیری دامەزراو، بەمانای، نەبوونی نوخبە و توێژێکی خاوەن روئیا و جیهانبینی جیاواز و باڵاتر لەو ئەقڵییەتەی کە ئیدارەی هەردوو بەرەی بەڵێ و نەخێری دەکرد.
 ەم حاڵەتەدا، رۆشنبیر و نوخبە هێندە لەهەوڵی رۆییشتن و خۆ گونجاندن و خۆ وەکیەک لێکردن لەگەڵ شەقام و هێزە پۆپۆلیستییەکاندایە هێندە لە هەوڵی وەستانەوە لە دژی رای گشتی شەقام و تەیار و رەوتە باوە پۆپۆلیستییەکاندا نییە.
هەڵبەت فاکتەرگەلی سەرەکی تریش بۆ غیاب و دروست نەبوونی هێڵی سێیەم رەنگە هەبن و پەییم پێ نەبردبن، بەڵام ئەم پرسە دەسپێکێکی گرنگ و دەوڵەمەند دەبێت بۆ تێگەییشتن نەک هەر لەوەی چی لە سەردەمی ریفراندۆمدا روویدا، بەڵکو تێگەییشتن لەو چەقبەستوویی و بێ ئیومێدی و پەرتەوازەیی و سەر لێشێوانەی ئەمرۆی کۆمەڵگای کوردستانیش.


دوایین بابەت

زۆرترین خوێندراو

  • ڕۆژ
  • هەفتە
  • مانگ